فرارو- هر چه قدر هم که مسئولین ایرانی به نادیده گرفتن تشریفات و برگزاری مراسم در فضایی ساده تاکید داشته باشند، اما آیا نحوه پوشش رئیس جمهور برزیل در استقبال وزیر امور خارجه از او، زیبنده میزبان ایرانی بود؟ 

به گزارش فرارو، پس از آرام شدن فضای ناشی از شادی توافق هسته‌ای تهران، برخی نکات حاشیه‌ای به ویژه در رعایت قواعد دیپلماتیک و تشریفات در جریان برگزاری اجلاس سران گروه 15 شایسته توجه است.

یک کارشناس روابط بین‌الملل معتقد است: «دیپلماسی و تشریفات یا پروتکل چنان به هم آمیخته اند که نمی‌توان آن‌ها را از هم جدا کرد. تشریفات جزیی از دیپلماسی است و در بطن آن جای دارد.» تشریفات البته دایره گسترده‌ای دارد از مراسم استقبال از نماینده دولت خارجی گرفته تا اقامت او و نحوه برخورداری از مزایا و مصونیت‌های دیپلماتیک همه در دایره تشریفات می‌گنجد.

به باور این کارشناس، «از نظر تاریخی احتمالاً تشریفات با دیپلماسی شکل گرفته و نخستین بار که نماینده یا پیام‌آوری از سوی یک سلطان به حضور سلطان دیگر پذیرفته شده با تشریفات همراه بوده است.» شاید جالب باشد که بدانید یکی از معانی پروتکل، تشریفات است.

این گونه گفته می‌شود که «تشریفات همه‌جا با دیپلماسی همراه است. مانند نحوه نشست و برخاست، دید و بازدید، شرکت در جشن‌ها و عزاداری‌ها، انعقاد قراردادها، تقدیم استوارنامه و غیره.» اگرچه گاهی دولت‌های انقلابی نخواسته اند که تشریفات را بپذیرند، اما به مرور زمان برای انجام امور تشریفاتی قانع شده اند. به عنوان مثال، دولت چین، پس از انقلاب تا بیست سال از پذیرش تشریفات دیپلماتیک خودداری می‌کرد.

در مسئله‌ای مانند دیدارهای رسمی مقامات کشورها، مسئله تشریفات اهمیت فوق‌العاده‌ای می‌یابد. مثلاً در ترکیه، از جمله قواعد دیدار دیپلماتیک، بازدید از مقبره آتاترک است. طبق پروتكل تشریفاتی دولت تركیه، هر مقام عالیرتبه‌ای كه به این كشور «سفر رسمی» انجام ‌دهد می‌بایست در مقابل مقبره آتاترك حاضر شود و با تقدیم دسته گل به پدر ترك‌ها و بنیانگذار تركیه نوین ادای احترام كند.

همین دو سال پیش بود که سفر احمدی‌نژاد به ترکیه مسئله‌ساز شد و عبدالله گل برای این که اسیر تشریفات دیدار از مقبره آتاترک که ایرانی‌ها همواره از آن سرباز می‌زنند، نشود، به جای استقبال از رئیس‌جمهوری ایران در آنکارا، به استقبال او در استانبول رفت. ترکیه تنها کشوری نیست که ایران با تشریفات دیپلماتیک آن مشکل دارد: در سال 78 که خاتمی به فرانسه سفر کرد بنا به درخواست او، پاریس قبول كرد تنها برای یك بار در طول تاریخ خود، بر خلاف پروتکل تشریفات از قرار دادن نوشیدنی الكلی روی میز شام صرف نظر کرده و به جای آن از مهمانان با قهوه پذیرایی كند. امری که با اعتراض برخی مطبوعات فرانسوی روبرو شد.

اگر در سایت وزارت خارجه ایران گشتی بزنید، اثری از پروتکل‌های ایران در این زمینه نمی‌بینید، هر چند قطعاً ایران نیز همانند دیگر کشورها پروتکل‌های خاص خود را دارد و این بار هم تشریفات دیپلماتیک در تهران دردسرساز شده است.

گفته می‌شود اردوغان، نخست وزیر ترکیه، به دلیل عدم رعایت «اصول دیپلماتیک» توسط مسئولین ایرانی «از سوار شدن بر اتومبیل تشریفات ریاست جمهوری در فرودگاه خودداری می‌کند.» ظاهراً در این اجلاس مسئولین ایرانی اصرار داشتند که «مراسم را بدون تشریفات دیپلماتیک و در فضایی کاملا ساده و ایرانی» برگزار کنند.

از سوی دیگر برخی نیز به نحوه پوشش رئیس جمهور برزیل در مراسم استقبال متکی از وی انتقاد کرده اند. چرا که طبق تشریفات دیپلماتیک، حتی در مراسم تقدیم استوارنامه نیز سفیر باید از میان سه نوع لباسی که کشور میزبان تعیین می‌نماید، برای پوشش خود استفاده کند و تنها لباس‌های ملی از این مسئله مستثنا هستند.

هر چه قدر هم که مسئولین ایرانی به نادیده گرفتن تشریفات و برگزاری مراسم در فضایی ساده تاکید داشته باشند، اما آیا نحوه پوشش رئیس جمهور برزیل در استقبال وزیر امور خارجه از او، زیبنده میزبان ایرانی بود؟